Bruce Schneier – voor degenen die hem nog niet kennen – is een vooraanstaand expert op het gebied van computerbeveiliging. Als auteur van een klein dozijn boeken over onder meer cryptografie en vanwege zijn werk als hoofd beveiliging van telecomgigant AT&T geeft hij regelmatig toespraken op conferenties. Bovendien schrijft hij voor verschillende publicaties, waaronder op zijn eigen blog.
In een recent essay schrijft Schneier over de toekomst van beveiliging en wat ons de komende tien jaar te wachten staat. Het afbreken van de harde muren waar de ‘goeden’ binnen zitten en de ‘kwaden’ buiten is al langer aan de gang, maar deze trend zal in het extreme doorgezet worden. Het bedrijfsnetwerk kan al langere tijd niet meer beschouwd worden als een fort, hermetisch afgesloten op één strenge bewaakte ingang na. Het kan beter gezien worden als een druk winkelcentrum. Er zijn wel grenzen aan te wijzen en er lopen agenten rond, maar er moet toch serieus rekening worden gehouden met de mogelijkheid dat niet iedereen die binnen zit de beste bedoelingen heeft.
Mensen houden van hun draagbare gadgets en online diensten zoals Facebook en Gmail, waardoor de systeembeheerder vandaag de dag minder grip heeft op welke hardware er gebruikt wordt en waar (gevoelige) data wordt opgeslagen. Usb-poorten uitschakelen en bepaalde sites blokkeren in de firewall biedt weinig zekerheid meer in een wereld waarin iedereen een 3g- en wifi-enabled apparaat in zijn broekzak heeft zitten, met daarop potentieel een volledig arsenaal aan samba-, ftp- en vpn-software geïnstalleerd. Als deze niet kan verbinden met het netwerk, kan het altijd nog zijn eigen netwerk opzetten.
Hoewel het in bepaalde opzichten mooi is dat steeds meer handige toepassingen en diensten gratis beschikbaar zijn, verandert het wel de relatie die bedrijven en personen hebben met deze systemen. In plaats van de eigenaar of op zijn minst de klant te zijn bij een bepaalde oplossing, ben je online vaker zelf het product, iemand wiens profiel doorverkocht kan worden aan de hoogste bieder. Iemand waarvan voorkomen moet worden dat hij/zij de advertenties omzeilt of zijn privacy behoudt. Iemand die zijn data vooral niet te makkelijk weer uit het systeem moet kunnen halen, om naar een concurrent over te stappen.
Het zal ook niet bij traditionele hardware blijven zoals pc's, notebooks en smartphones. Alles van auto’s tot wasmachines en van liften tot airconditioning zal op een gegeven moment online gaan (IPv6 zou daarvoor handig zijn, maar dat is een ander verhaal...). Hier wordt het pas echt onwennig: al deze apparatuur zal de wensen van zijn eigenaar moeten behartigen, maar hoe ze dat precies doen en welke informatie daarbij wordt uitgewisseld zal moeilijk te achterhalen zijn. Als de eerlijke gebruiker de weg al kwijtraakt in deze informatiestromen, wordt het voor kwaadwillenden alleen maar makkelijker om zich er tussen te verschuilen.
Het concept van digitaal vertrouwen zal hierdoor in de toekomst veel belangrijker worden. Wanneer iemand inlogt met een gebruikersnaam en een wachtwoord – in veel bedrijven nog steeds het enige wat nodig is om binnen te komen – biedt dat geen garantie dat het apparaat dat ik gebruik niet voorzien is van malware, of dat er wel een echt persoon aan de andere kant van de lijn zit, in plaats van een software-agent die in mijn naam (en hopelijk met mijn instemming) bepaalde handelingen wil uitvoeren.
Het advies van Scheier luidt dat it-managers zich voorbereiden op dit verlies van controle. In plaats van te verzuipen in de risico’s, is het de moeite waarom om potentiele oplossingen te verkennen. Een oplossingsrichting waar Intel zich samen met partners zoals Microsoft, IBM en HP sterk voor maakt is Trusted Computing. Intels implementatie hiervan in chipsets en processors staat bekend als Trusted Execution Technology (TXT) en wordt sinds 2007 aangeboden onder de vPro-paraplu.
In de media worden dit soort zaken vaak afgeschilderd als een truc om mensen te dwingen om te stoppen met het downloaden van mp3-bestanden, maar de encryptie- en beschermingsfeatures zijn juist in het leven geroepen omdat de hierboven geschetste problemen al langere tijd spelen. Bescherming tegen het lekken van vertrouwelijke documenten, voorkomen dat virussen echte gebruikers imiteren en het detecteren van machines waar mee gerommeld is. TXT kan in combinatie met de juiste software zorgen voor de veiligheid voor de hele keten: hardware, bios, operating systeem, applicatie en netwerk.
Het feit dat de basis voor deze vertrouwensketen diep in de hardware weggestopt zit maakt het erg moeilijk om hem te doorbreken. In zekere zin brengt TXT dus het ouderwetse 'fort' weer terug, als een oase van vertrouwen binnen een onbekende omgeving. Geen enkele beveiliging zal ooit perfect zijn, zeker niet als er mensen in het spel zijn, maar TXT is wel een krachtig wapen dat ingezet kan worden door systeembeheers om zowel in de hedendaagse realiteit als in de toekomst de touwtjes in handen te houden.